Alacak Davası

Alacak; borçlunun bir sözleşmeden veya Kanunlardan doğan ve alacaklıya ödemek zorunda olduğu belirli bir miktar para veya eşyadır.

Alacağın İstenir olabilmesi için;
1. Ödeme gününün geçmiş olması.
2. Borçlunun mütemerrit olması.
3. Borcun ödenmemesinde alacaklının kusurlu olmaması gereklidir.

Yetkili Mahkeme
Genel olarak Borçlunun yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.Ancak taraflar yaptıkları sözleşmede yetkili mahkemeyi tesbit etmişlerse o mahkeme de yetkilidir.

MÖHUK açısından bakarsak Kademeli olarak yetkinin belirlendiği görülür.Sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri kanuna tabidir.tarafların açık olarak bir kanun seçmemiş olmaları halinde borcun ifa yeri hukuku .borcun ifa yerinin birden fazla olmasi halinde borç ilişkisinin ağırlığını teşkil eden edimin ifa yeri hukuku ,bu yerin de tespit edilmediği hallerde ise .sözleşmenin en yakın irtibat halinde bulunduğu yer hukuku uygulanır.

Görevli mahkeme ve dava açma süresi
Görevli mahkeme dava değerine göre belirlenir.Alacak davalarında faiz de istenebilir.Faiz dava tarihinden itibaren işlemeye baslar.Alacak davaları genellikle 10 yıllık zamanaşımına tabidir.Ancak borçlar kanunu m.126'da sayılan davalar için 5 yıllık zamanaşımı uygulanır.

Alacak miktarı senetle ispatı zorunlu meblağı geçiyorsa senetle ispat edilmesi gerekir.

Davaci borç senedi ibraz edemiyorsa yemine kadar gidilir;

1. Eğer Borç Kambiyo Senedine dayanıyorsa (Bono, Poliçe, Çek)

Kambiyo senedine dayanan alacaklı ;alacagı rehinle temin edilmiş olsa bile .Kambiyo senetlerine ilişkin özel haciz yolu ile veya genel haciz yolu ile takibe başvurabilir.( İİK m.76-144)Borçlu iflasa tabi şahıslardan ise( yani örneğin tacir ise) İflas yolu ile takipte de bulunulabilir.

Bu durumda yetki Kambiyo senedindeki yer ve/ veya borçlunun ikametgahı icra dairesi yetkilidir.Eğer bonoda aksine bir hüküm yoksa ;alacaklı ödeme zamanındaki ikametgahının bulunduğu yer icra dairesine de başvurabilir.Bononun takip kesinleşene kadar icra dairesinde kalması gerekir.Burada icra Müdürü ödeme emriyle bononun suretini borçluya gönderir.

Borçlu ödeme emrini aldıktan sonra borç 10 gün içinde ödenirse borç ortadan kalkar veya Bono kambiyo senedi değilse 5 gün içinde İcra Mahkemesine şikayette bulunur.

Borçlu imzaya itiraz ederse takip durur ancak 3 gün içinde tebligat masrafını yatırması gerekir. Bordu itiraz etmesine rağmen tebligat parasını vermezse itiraz etmemiş sayılır.

Eğer borçlu imzaya itiraz etmişse; alacaklı itirazın tebliği tarihinden itibaren 6 ay içinde İcra Mahkemesine başvurarak .itirazın geçici olarak kaldırılmasını talep edebilir.

Borçlu 5 gün içinde icra mahkemesine başvurarak borçlu olmadığını .borcu ödediğini .Borcu sonra ödeyeceğini,Borcun zamanaşımına uğradığını .yetki itirazını ileri sürebilir.Ancak bu tip itirazlar satışa kadar takibi durdurmaz.

Borçlu 10 gün ödeme süresi içinde itiraz etmezse ve yine süresi içinde ödemezse aynı 10 gün içinde mal beyanında bulunması lazımdır.Mal beyanında bulunmazsa borçlu baskı hapsi ile cazalandırılır.

Mal beyanında bulunmayan borçlu ;alacaklının talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur.Ancak bu hapis üç ayı geçemez.(İİK: m 76 )

Haciz talebi
Ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itiraz kaldırıldıktan sonra; mal beyanını beklemeksizin .alacaklı haciz konmasını isteyebilir.Haciz istemek hakkı ,ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl geçmekle düşer (İİK.m.78 )
Bir yıl içerisinde haciz istenmezse icra müdürü dosyayı işlemden kaldırır.Bu durumda yeniden haciz istenebilmesi için alacaklının yenileme talebinde bulunması ve yeniden harç yatırması gerekir.

İcra dairesi talepten itibaren 3 gün içinde haczi yapar.Haciz olunacak mallar başka yerde ise haczin yapilacagı yerin icra dairesine hemen yazı yazar.( İİK m.79 )

Borçlu haciz sırasında malın bulunduğu yerde bulunmaz ve hemen bulundurulması mümkün olmazsa haciz giyabında yapılır.( İİK m.80 )

Haciz borçlunun giyabında yapılmışsa iik 103 gereğince icra dairesine davet olunur. Kendisine davetiye tebliğ edilir.

Talep edilmişse .borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmaya vs eşyayı göstermeye mecburdur.bu yerler icabında zorla açtırılır.

Haczi yapan memur haczettiği malın kiymetini kendisi takdir eder.takdir edemiyorsa o malın kıymetinden anlayan bir bilirkişiye takdir ettirir.haczedilen altın gümüş vs eşyalar icra dairesinde muhafaza edilir.diğer menkul mallar alacaklıdan peşinen masrafı alınarak uygun bir yerde muhafaza altına alınır.
Alacaklı muvafakat ederse .istenildiği zaman verilmek şartıyla geçici olarak borçlu veya üçüncü kişiye yediemin olarak bırakılır. Haczedilecek mal bulunmazsa alacaklının talebi üzerine borçluya aciz vesikası verilir. (İİK m.105,143)

2. İlamsız İcra
Alacaklı ,para veya teminat alacağı hakkında daha önce mahkeme'de dava açmaya ve ilam almaya gerek kalmaksızın para veya teminat alacağını elde etmek için doğruca icra dairesine başvurup ilamsız icra takibi yapabilir.

Bu çeşit icrada .alacağın bir senede veya belgeye bağlı olması da şart değildir.Ancak borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklının mahkemede dava açmaktan başka çaresi yoktur.( İİK m.67 )

Eğer ki borç miktarı ya da imza gibi herhangi bir nedenden ötürü borçlu itiraz etmezse.tebligat yapıldıktan sonra itiraz süresi geçtikten sonra takip kesinleşir ;ve aynı usullerle takip devam eder.